Basket | Login | Register

 
 
 
 

P5. Objawy psychopatologiczne – rozpoznawanie i radzenie sobie z nimi

Detailed Programme, abstracts and presentations

P5.1. Psychospołeczne funkcjonowanie osób z zespołem otępiennym o zróżnicowanym poziomie sprawności funkcji poznawczych

Natalia Majkowska, Stanisława Steuden

Wstęp. Integralną część obrazu klinicznego w zespole otępiennym stanowi upośledzenie funkcjonowania poznawczego i obecność zaburzeń zachowania, czyli wszystkich zmian nie związanych bezpośrednio ze sfera kognitywną. Poziom nasilenia tych dwóch grup objawów uwarunkowany jest zaawansowaniem procesu chorobowego. O ile jednak deficyty poznawcze na poszczególnych etapach rozwoju otępienia przyjmują względnie typowy profil, to zmiany behawioralne są bardziej zindywidualizowane, wykazują swoisty rozwój naturalny.

Cel. Celem pracy była ocena i porównanie sposobu zachowania osób z zespołem otępiennym o zróżnicowanym (niewielkie, umiarkowane, głębokie) upośledzeniu funkcji poznawczych.

Badani i Metody. Badaniem objęto 60 pacjentów (30 z otępieniem w chorobie Alzheimera, 30 z otępieniem naczyniowym) i ich opiekunów. Do pomiaru funkcjonowania poznawczego osób chorych zastosowano Krótką Skalę Oceny Stanu Umysłowego (MMSE) M.F., Folsteina, S.E. Folsteina, P.R. McHugha. Sposób zachowania pacjentów określali opiekunowie, wypeł-niając: Arkusz Obserwacyjny Zachowania się Podopiecznego (AOZP) A. Żętały, S. Steuden i Skalę Demencji (SD) G. Blesseda.

Wyniki. Zależnie od poziomu sprawności funkcji poznawczych, osoby z zespołem otępiennym przejawiały niejednorodne pod względem treści, jak i nasilenia objawy zaburzeń zachowania. Były one widoczne w następujących wymiarach funkcjonowania psychospołecznego: Cechy charakterologiczne, Zahamowanie, Czynności codzienne, Nawyki, Osobowość-Zainteresowania-Napęd, obejmując ich całościowy profil, jak i poszczególne cechy składowe. Stwierdzono więc, że u pacjentów wprost proporcjonalne do deterioracji poznawczej: występowanie pozytywnych cech charakteru staje się coraz bardziej ograniczone, narasta spowolnienie psychofizyczne i niewydolność w aktywności dnia codziennego, zachodzą coraz większe, ubytkowe zmiany w nawykach i osobowości. Prawidłowość ta była najbardziej wyraźna przy porównaniu sposobu zachowania grup osób z głębokim - niewielkim i głębokim - umiarkowanym upośledzeniem funkcji poznawczych (z wyjątkiem zahamowania, które istotnie różnicowało pacjentów z głębokim - niewielkim i umiarkowanym - niewielkim upośledzeniem funkcji poznawczych).

Konkluzja. Zaburzenia zachowania uniemożliwiają samodzielne funkcjonowanie osób z zespołem otępiennym -powodują liczne problemy natury indywidualnej i społecznej. Stanowią tym samym istotny czynnik, który obniża jakość życia zarówno chorego, jak i całej jego rodziny. Wyniki przeprowadzonych badań mogą być użyteczne w diagnostyce zespołów otępiennych, pomóc opiekunom w zmaganiach z objawami chorobowymi ich podopiecznych, a także służyć kon-struowaniu oddziaływań podtrzymujących jak najdłuższe dobre funkcjonowanie pacjentów.

P5.2. Objawy psychopatologiczne i ich znaczenie w planowaniu opieki nad chorym

Marcelina Kupis, Elżbieta Jasińska, Katarzyna Gołuch

Nawet do 90% pacjentów z chorobą Alzheimera w różnym stadium zaawansowania ujawnia cechy psychopatologiczne. Postępujący proces zwyrodnieniowy OUN prowadzi w konsekwencji do zmniejszania objętości mózgu i wystąpienia objawów klinicznych.

Autorzy zwracają uwagę na rolę wczesnego rozpoznawania zaburzeń zachowania w wyborze optymalnej metody leczenia, podkreślają wagę psychoterapii we współpracy z chorym i jego opiekunem. Występowanie zaburzeń rytmu okołodobowego, labilności emocjonalnej, lęku, depresji czy urojeń i halucynacji ma istotne znaczenie w relacjach z bliskimi. Szybkie ich uchwycenie oraz prawidłowe leczenie spowalniają proces wycofywania się pacjenta z życia społecznego, uwrażliwiają opiekunów na potrzeby chorego i ograniczają instytucjonalizację. Wykonywanie ćwiczeń wpływających na procesy poznawcze, rozmowy dotyczące codziennych czynności oraz przywoływanie wspomnień pozwalają na dłużej zachować sprawność intelektualną i korzystać ze zdobytego doświadczenia.

P5.3. Zaburzenia zachowania w otępieniu związane z objawami psychotycznymi.

Małgorzata Dzienniak

Zaburzenia zachowania w zespołach otępiennych mogą wynikać zarówno z deficytów funkcji poznawczych, jak i z objawów psychotycznych i afektywnych. Niekiedy zachowania chorych są tak niespecyficzne, że zidentyfikowanie ich przyczyn bywa trudne.

Celem prezentacji jest opisanie konkretnych zachowań chorego, nasuwających podejrzenie obecności objawów psychotycznych, których trafna identyfikacja jest niezbędna dla wdrożenia odpowiedniego leczenia.

P5.4. Skuteczność strategii radzenia sobie i reagowania na zaburzenia zachowania chorych z otępieniem w ocenie opiekunów rodzinnych.

Barbara Malinowska

Zastosowanie farmakoterapii jest na ogół niezbędne w obliczu zaburzeń zachowania prezentowanych przez chorych z otępieniem. Jednak równie duże znaczenie mają oddziaływania pozafarmakologiczne, których skuteczność związana jest z postawą i umiejętnościami społecznymi osób sprawujących opiekę. Wypracowanie skutecznej strategii radzenia sobie z problematycznymi zachowaniami istotnie wpływa na jakość życia chorych i ich opiekunów oraz ich wzajemne relacje. Poradniki o tematyce związanej z chorobą prezentują przykłady interwencji niefarmakologicznych, możliwych do zastosowania w trudnych sytuacjach. Psycholodzy Łódzkiego Towarzystwa Alzheimerowskiego przygotowali ankietę, będącą przeglądem proponowanych w literaturze metod i poprosili opiekunów o wybranie lub opisanie tych, które sami stosują w opiece nad chorym. Jedna z autorek prezentuje uzyskane wyniki, będące wstępem do dalszych badań.

 

 
 

Last Updated: Monday 05 September 2011

 

 
  • Acknowledgements

    Alzheimer Europe gratefully acknowledges the support of the following sponsors: Fondation Médéric Alzheimer, Fondation Roi Baudouin, Janssen, Lilly, Pfizer, Sanofi and SCA Global Hygiene
  • Fondation Médéric Alzheimer
  • King Baudouin Foundation
  • SCA Global Hygiene
 
 

Options

  • Send this page to a friend